ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ

ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਹੇਮਕੁੰਟ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਕਿ ਰਸਤਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜੀ ਮਾਹੌਲ ਕਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅਸਲ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰੋਤ: Chamoli district: Hemkund SahibUttarakhand Tourism: Valley of Flowers and nearby Hemkunt Sahib

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਯੋਜਨਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਦਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਯਾਤਰਾ-ਸੂਚੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਾਠਕ ਵੇਰਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ।

ਸਰੋਤ: Uttarakhand Tourism: Valley of Flowers and nearby Hemkunt SahibUttarakhand Tourism Development Master Plan: executive summary

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਗੋਬਿੰਦਘਾਟ ਅਤੇ ਘਾਂਘਰੀਆ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਘਾਂਘਰੀਆ ਨੂੰ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਪਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕੋ ਅਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦਾ ਪੜਾਅ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਦਿੱਸਿਆ ਪਹਿਲਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਚਰਾਗਾਹ ਜਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਝੀਲ ਨੂੰ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿਣ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਲਦੀ ਹੈ।

ਸਰੋਤ: Chamoli district: Hemkund SahibUttarakhand Tourism: Ghangaria

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਣ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਰਿਪੋਰਟ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਜਥਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦਘਾਟ, ਘਾਂਘਰੀਆ ਅਤੇ ਹੇਮਕੁੰਟ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲੋਕਾਂ, ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਆਸਰੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਪਿਛੋਕੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਭੂਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਈ।

ਸਰੋਤ: IGNFA-hosted Valley of Flowers report: Hemkunt Sahib Management Trust

ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਸਹੀ ਹਵਾਲਾ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਛੋਟੀ ਉਭਰੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਰੂਪ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ, ਛੱਤ ਦੀ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਕਈ ਵਾਰ ਹਰੇਕ ਬਾਰੀਕੀ ਦੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਕਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਅਰਥ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਲੰਮਾ ਵੇਰਵਾ ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਛਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਜਾਂ ਸਮਰਪਣ ਇੱਕ ਚੋਣਵੀਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਲਿਖਤ ਪੱਕੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਧਾਤ ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵੱਖਰੇ ਦਿਓ। ਇਹ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।