Skip to main content

bharatiy varasa ani pradeshik olakh · pradeshik kala ani hastakala

varali kala

nave ani sanbandhit shabda: varali chitrakala · varali

palaghar ani maharashtratil vyapak varali sanskritik pradesh

varali chitrat masemariche jale, ekhada melava kinva relve sthanakahi manasanmadhil natyanchi gosht sangu shakate. hi kala ajahi jaganarya samudayachi ani svathchi abhivyakti asalelya kalakaranchi ahe. parichit bhaumitik akrityanpalikade pahile, ki badalate vishay, navi madhyame ani pidhya v pradeshanmadhil devanaghevan disu lagate.

vachanyasathi sumare 3 minite

nakshiadhi manase ani pradesh

palaghar jilhyachya mahitit varali chitrakala ani tarapa nrity yancha dahanuchya sanskritik abhivyaktinmadhye ullekh ahe. chitraparanparevishayi sangatana jivya mhase yanche navahi yete. tyamule hi kala nusatya anamik sajavatichya akrityancha sanch n rahata, vishisht samuday ani pradeshashi jodali jate.

pradeshik sandarbh mahattvacha ahe, pan ti keval suruvat ahe. chitracha ek nirmata, vishay ani vishisht mandanihi asate. ya nivadi samajun ghetalya, ki ‘lokakala’ kinva ‘adivasi kala’ asha vyapak navanpalikade pahanyasarakhe barech kahi sapadate.

srot: Palghar district: Dahanu and its cultural identity

chitrakala bhintivarun itar madhyamant ali tevha

vhiktoriya and albart myujhiyamachya 2016 madhil pradarshanachya mahitit gharanchya bhintinvar tandalachya pithachi pest vaparun striya karat asalelya vidhisanbandhit chitranache varnan ahe. tyanantar kagad ani kaॅnavhasakade jhalela pravas ani purushancha vadhalela sahabhagahi nondavala ahe. bhintivaril chitranpeksha ya ne-an karata yenarya kritinmule kalakritincha prasar ani utpannachi vegali shakyata nirman jhali.

madhyam badalale mhanun kaletil smriti nahisha jhalya nahita. pradarshanachya varnanat dantakatha, samuhik jnyan ani dainandin jivan yanna ya satat vikasit honarya kalet sthan dile ahe. jivant paranpara navya paristhitila pratisad detanahi junya goshti sobat thevu shakate.

srot: Victoria and Albert Museum: Telling stories and drawing life, 2016

samayik paranparetil svatantr abhivyakti

tyach pradarshanat jivya soma mhase ani ramesh hengadi yanchya vegavegalya yogadananchi olakh karun dili hoti; tyanche kam ekamekanchya jagi vaparata yeil ase manale navhate. mhase yanchi ‘masemariche jale’ hi kriti tyat hoti. samudayik jivanatil ani vyapak arthavyavasthetil badalanna hengadi yanchya kamatun milalela pratisadahi mandala hota.

kalakarache nav mahiti asalyas tyachya anek kriti pahata yetat ani tyachi svatantr drishti samajate. tyamule bhetibarobarachi mahitihi arthapurn hote: avashyak karar jhalyavar, chitr koni banavale ani tyat kay dakhavale ahe he sobatachya kardavar sangata yete.

srot: Victoria and Albert Museum: Telling stories and drawing life, 2016

goshtit yete ek relve sthanak

naॅshanal gaॅlari oph ostreliyachya sangrahat jivya soma mhase yanchi sadharan 2001 madhil ‘tren steshana’ hi kriti nondaleli ahe. tiche navahi ek mahattvachi drishti dete: varali kalakarachya vishayat adhunik vahatukahi yeu shakate; keval kal thanbalelya gavachi kalpit juni drishyech navheta.

hi kriti paranparekade adhik vyapak najarene pahayala suchavate. ajachi maganinusar tayar honari kalakriti kalakar ani praptakarta yanchyasathi mahattvachya kharya anubhavatun kinva natyatun suru hou shakate. grahakane nehami pahile ahe mhanun tech sajavatiche vartul punha rekhatanyachi garaj nahi.

srot: National Gallery of Australia: Time and Place, Train station by Jivya Soma Mashe

bhetit kalakarachi olakhahi japatana

maganinusar kam karun ghetana drishy vastuvar, tichya boksavar ki sobatachya kardavar disanar ahe, he spasht kara. utpadanavar kalakriti vaparanyapurvi tichya vaparavishayi ani kalakarachya bhumikevishayi sahamati tharava. chhapil pratikriti ani hatane rangavaleli prishthabhag-sajavat yanchi nave achuk asavita.

dharmik kinva vidhisanbandhit drishyala sajavatipalikade arth asu shakato. praptakartyachi pasanti lakshat gheun pratyaksh vishay nivada ani punarutpadanachya hakkanchi khatri kara. sahity, akaraman, sankhya ani samavisht vastu yancha tapashil pratyaksh prastavat dyava. ya panavar ullekhalelya kalakaranshi bhagidari asalyacha dava kelela nahi.

prashn

bhaumitik akrityancha pratyek namuna mhanaje varali kala ka?
nahi. kalakar, samudayashi asalele nate, rachana ani prakriya mahattvachi aheta; keval disanyat samy asane assalapanacha purava nahi.
varali kalakar adhunik jivan dakhavu shakatat ka?
ho. naॅshanal gaॅlari oph ostreliyat jivya soma mhase yanchi sadharan 2001 madhil ‘tren steshana’ hi kriti nondaleli ahe; he tyache ek thos udaharan ahe.
ekhade chitr gipht boksavar vaparata yeil ka?
kalakar kinva hakkadharakashi yavishayi charcha karata yeila. svarup, punarutpadanacha karar ani tayar prishthabhagache achuk varnan yanvar sahamati tharava.

srot ani pudhil vachan